มองปัจจุบัน ย้อนอดีต วันจันทร์ที่ 3 พฤษภาคม 2564

  • 03 May, 2021
ข้าวเมล็ดยาว(ซ้าย) ข้าวเมล็ดสั้น(ขวา)

        ปัจจุบันข้าวที่คนไต้หวันรับประทาน 3 มื้อ (หลายคนอาจบอกว่าทานข้าวแค่มือเดียว หรือ 2 มื้อ บางวันก็ไม่ทานข้าว ก็ไม่เป็นไร) ไม่ว่าจะเป็นข้าวที่หุงในบ้านหรือข้าวที่รับประทานกันนอกบ้าน อย่าง ข้าวในกล่องเบนโตะ(เปี้ยนตัง)หรือข้าวที่ขายตามร้านอาหาร ส่วนใหญ่ต้องบอกว่าเป็นข้าวพันธุ์เมล็ดสั้นหรือคนไทยเรียกว่าข้าวญี่ปุ่น ที่มีลักษณะเมล็ดข้าวสั้นป้อม กลมรี เวลาหุงสุกจะมีความเหนียวนุ่มหนึบ

ข้าวเมล็ดสั้นที่คนไต้หวันชอบบริโภค

        หากย้อนไปยุคสมัยก่อนที่ไต้หวันยังไม่อยู่ภายใต้การปกครองของญี่ปุ่น ยุคที่คนไต้หวันเพิ่งจะอพยพเข้ามาอยู่ในไต้หวัน ข้าวที่บริโภคโดยทั่วไปจะเป็นข้าวเจ้าที่มีลักษณะเมล็ดยาวคล้ายแบบที่รับประทานกันในไทย เมื่อหุงแล้วจะขึ้นหม้อ แต่จะร่วนซุย ค่อนข้างแข็ง เจิงผิ่นชัง(曾品滄) นักวิชาการที่วิจัยเรื่องการเกษตรและการบริโภคอาหารของชาวฮั่นในยุคราชวงศ์ชิงชี้ว่า ข้าวที่ปลูกในไต้หวันยุคราชวงค์ชิงหลักๆ แล้วเป็นข้าวเจ้าหรือข้าวพันธุ์เมล็ดยาว ที่เหลือจะเป็นข้าวเหนียวที่นำมาทำขนมบ้าง แต่หลังจากที่ไต้หวันอยู่ภายใต้การปกครองของญี่ปุ่น รัฐบาลญี่ปุ่นต้องการใช้ไต้หวันเป็นฐานการผลิตด้านการเกษตร จึงเริ่มวิจัยพัฒนาการเกษตรในไต้หวัน หนึ่งในรายการนี้คือเรื่องของข้าว เนื่องจากคนญี่ปุ่นคุ้นเคยกับข้าวพันธุ์เมล็ดสั้นหรือจาปอนิกา ญี่ปุ่นต้องการใช้ไต้หวันเป็นฐานในการปลูกข้าวเพื่อเป็นเสบียงให้กับประเทศตน เพราะฉะนั้น ในปีถัดไปหลังจากที่ยึดครองไต้หวันแล้ว ก็ได้นำพันธุ์ข้าวจากประเทศญี่ปุ่นเข้ามาทดลองปลูกในไต้หวัน แต่เนื่องจากสภาพภูมิอากาศที่ร้อนชื้น ทำให้ในช่วงแรกของการปลูกข้าวพันธุ์เมล็ดสั้นไม่สำเร็จ จนกระทั่งปี 1921 Hirazawa Kiichiro (平澤龜一郎) ผอ.กองการเกษตรญี่ปุ่นที่ประจำอยู่ในกรุงไทเปพบว่า ที่จู๋จื่อหู อุทธยานแห่งชาติหยางหมิงซาน มีสภาพอากาศที่ใกล้เคียงกับเกาะคิวชูของประเทศญี่ปุ่น ต่อมาประมาณปี 1923 เริ่มขยายพื้นที่ทดลองปลูกในพื้นที่ราบ และมีการพัฒนาสายพันธุ์ข้าวที่เหมาะต่อสภาพอากาศของไต้หวันซึ่งก็คือ ข้าวสายพันธุ์ไถจงหมายเลข 65 มีความทนทานต่อโรคพืช เมื่อหุงแล้วจะมีความนุ่ม เมล็ดสวยใกล้เคียงกับข้าวที่ปลูกในญี่ปุ่น จนกระทั่งปี 1924 เริ่มขยายพื้นที่การปลูกข้าวพันธุ์เมล็ดสั้นในภาคกลางและภาคใต้ของไต้หวัน และหลังจากนั้น เริ่มมีจัดตั้งระบบชลประทานเจียหนาน(嘉南大圳)ซึ่งปัจจุบันคือพื้นที่บริเวณเมืองหยุนหลิน เจียอี้ ไถหนาน และเกาสง

จู๋จื่อหู แหล่งพัฒนาทดลองปลูกข้าวเมล็ดสั้นยุคญี่ปุ่นปกครองไต้หวัน(ซ้าย) ปัจจุบันเป็นแหล่งปลูกบัวเกือกม้า(ขวา)

        เกาฝูเต๋อ(高福得) เถ้าแก่ค้าข้าวบริษัทเสียฟง(協豐米行) เล่าให้ฟังว่า  เมื่อ 70 กว่าปีก่อน คนไต้หวันส่วนใหญ่จะหุงข้าวใส่มันเทศ และข้าวที่หุงยังคงเป็นข้าวพันธุ์เมล็ดยาว เมื่อหุงข้าวเสร็จแล้วจะร่วนซุยกว่า หุงขึ้นหม้อ ได้ข้าวปริมาณเยอะกว่า เพราะข้าวเป็นอาหารหลักของครอบครัว ยุคลำบาก หากหุงได้ข้าวเพิ่มขึ้นอีกถ้วยก็ยิ่งดี จนกระทั่งปี 1970-1990 คนไต้หวันจึงเริ่มรับประทานข้าวพันธุ์เมล็ดสั้นมากกว่าข้าวพันธุ์เมล็ดยาว และราคาของข้าวพันธุ์เมล็ดสั้นกับเมล็ดยาวก็ไม่ได้แตกต่างกันมาก

สมัยก่อนคนไต้หวันจะหุงข้าวใส่มันเทศ

ผู้จัดรายการ

ความคิดเห็นที่เกี่ยวข้อง